فقه پویا
-
تفاوت تجسس و تذکر؛ مسئولیت دینی افراد تا کجا را اجازه مداخله می‌دهد؟
هدف فریضه امر به معروف و نهی از منکر اصلاح رفتار و کاهش منکر است؛ اما هر اقدامی که با عنوان اصلاح انجام شود، لزوماً از نظر شرعی درست نیست.
-
حکم شرعی خرید حیوان خانگی؛از منع آزار تا مسئولیت انسان در برابر حیوان
خرید حیوان خانگی بدون بررسی هزینه‌های غذا، مراقبت و درمان، ممکن است در ابتدا تصمیمی هیجانی به نظر برسد، اما در ادامه به محروم ماندن حیوان از نیازهای اساسی منجر شود.
-
نظر فقه درباره فالگیری؛از کنجکاوی درباره آینده تا واگذاری اختیار زندگی
از منظر آموزه‌های اسلامی، پرسش درباره آینده به‌خودی‌خود مسئله‌ای ناپسند نیست. انسان برای برنامه‌ریزی به شناخت احتمالات نیاز دارد و می‌تواند با استفاده از تجربه و دانش و... ارزیابی کند.
-
دیدگاه فقه شیعه درباره موسیقی در زندگی روزمره؛مرز شرعی میان نشاط و لهو
موسیقی بخش جدایی‌ناپذیری از زندگی اجتماعی امروز است؛ از سرودهایی که در مراسم مذهبی و مناسبت‌های ملی اجرا می‌شوند تا آهنگ‌هایی که در جشن‌های خانوادگی، عروسی‌ها و خودروها به گوش می رسند.
-
مسئولیت شرعی والدین در قبال نیازهای فرزندان امروز چیست؟
در فقه اسلامی، تأمین نیازهای فرزند ذیل بحث «نفقه» بررسی می‌شود؛ اما نفقه به معنای تأمین هر خواسته‌ای که فرزند مطرح می‌کند نیست و این تکلیف، شرایط و حدود مشخصی دارد.
-
وقف در جامعه امروز؛ چگونه می‌توان میراث نیکوکاران را زنده نگه داشت؟
وقف از سنت‌های دیرپای نیکوکاری در جامعه اسلامی است؛ سنتی که در آن، فرد بخشی از دارایی خود را برای هدفی خیرخواهانه اختصاص می‌دهد تا منافع آن در طول زمان به دیگران برسد.
-
ابعاد فقهی پیش‌فروش مسکن؛وقتی امروز پول می‌دهیم و فردا تحویل می‌گیریم
از منظر فقه اسلامی، پیش‌فروش نه به‌طور مطلق ممنوع است و نه هر قراردادی که با این عنوان تنظیم شود، لزوماً صحیح و معتبر خواهد بود و حکم شرعی آن به ماهیت قرارداد و موضوع معامله بستگی دارد.
-
مرز باریک میان سود مشروع و درآمد تضمین‌شده کجاست؟؛مشارکت واقعی اقتصادی
آیا می‌توان هم در سود یک فعالیت اقتصادی شریک بود و هم بدون توجه به نتیجه آن، دریافت مبلغی ثابت را تضمین کرد و چه تفاوتی میان سود حاصل از فعالیت اقتصادی و درآمدی وجود دارد.
-
مسئولیت شرعی پنهان‌کردن عیب کالا؛ از تخلف در معامله تا تضییع حق خریدار
در فقه اسلامی، خریدوفروش صرفاً مبادله کالا و پول نیست؛ معامله باید در چارچوب ضوابط شرعی و با رعایت حقوق طرفین انجام شود.
-
وقتی تصویر و صدای جعلی به نام حقیقت منتشر می‌شود؛حکم شرعی تغییر هوشمند
ساخت تصویر مصنوعی برای یک اثر هنری، بازسازی آموزشی یک رویداد تاریخی، تقلید صدای فرد برای شوخی، جعل سخن او با هدف فریب یا تولید محتوای تحقیرآمیز، وضعیت‌های متفاوتی هستند.
-
حریم خصوصی در فضای مجازی؛ انتشار پیام و تصویر دیگران شرعا جایز است؟
فقه اسلامی، هرچند مفهوم امروزی «حریم خصوصی» را لزوماً با همین اصطلاح در همه متون کلاسیک مطرح نکرده، درباره تجسس، افشای اسرار، حرمت مؤمن، آبرو و رعایت حقوق دیگران مباحث مهمی دارد.
-
هوش مصنوعی و مسئولیت شرعی؛ چه کسی پاسخگوی خسارت ماشین‌های هوشمند است؟
اگر تصمیم یا خروجی یک سامانه هوش مصنوعی به فردی زیان برساند،مسئولیت شرعی بر عهده چه کسی است؟سازنده نرم‌افزار،مالک سامانه، استفاده‌کننده، سفارش‌دهنده یا نهادی که تصمیم نهایی را به ماشین سپرد؟
-
زیبایی خواهی تا کجا مجاز است؟/جراحی زیبایی از منظر فقه و فرهنگ ایرانی
امروزه مداخلات زیبایی دیگر صرفاً در میان گروه کوچکی از افراد دیده نمی‌شود و به بخشی از گفت‌وگوی روزمره جامعه درباره ظاهر، بدن و حتی اعتمادبه‌نفس تبدیل شده است.
-
هدف میرزای نائینی در مشروطیت، مهار استبداد قاجار و حاکمیت قانون بود
میرزای نائینی هدف علمای دین از حمایت از مشروطه را مهار استبداد شاهان قاجار، حاکمیت قانون، تحقق عدالت و کوتاه کردن دست بیگانگان می‌دانست.
-
آیا استمتاع جنسی از همسر بدون اذن او تجاوز محسوب می‌شود؟/ پاسخ فقه
آیه شریفه «عاشروهنّ بالمعروف» اگرچه اطلاق دارد؛ ولی موجب محدودکردن حقّ زوج نمی‌شود و از آنجا که به معاشرت نیکو امر کرده لذا به‌کاربستن خشونت برای استمتاع جنسی، ازاین‌جهت نیز جایز نیست.
-
تلاقی اهداف خمس و مالیات در«رفاه عمومی»/چالش پرداخت مضاعف مؤدیان متدین
تلاقی اهداف خمس و مالیات در نقطه«رفاه عمومی و فقرزدایی» نشان می‌دهد که سیستم مالی اسلام و سیستم مالی مدرن به رغم تفاوت در خاستگاه ایدئولوژیک، در پی پاسخگویی به چالش‌های اقتصادی مشابهی هستند.
-
امام در اصول فقه به «عرف عقلایی» اهمیت می‌داد/ نقد به برخی موضوعات
یکی از بنیادی‌ترین و اثرگذارترین نظریات اصولی امام خمینی، نظریه «خطابات قانونیه» است. این نظریه به عنوان کلیدی برای حل بسیاری از معضلات پیچیده در مباحثی همچون «ترتب»، «اجتماع امر و نهی» است.
-
زیست‌مؤمنانه در دنیای امروز در معامله شفاف و وفای به عهد تجلی می‌یابد
زیست‌مؤمنانه در دنیای امروز به این معناست که ایمان فرد در «انصاف» او در معاملات، «شفافیت» در مدیریت و «وفای به عهد» در قراردادهای حرفه‌ای تجلی یابد.
-
مدیریت رهبر شهید انقلاب مبتنی بر «عقلانیت وحیانی» بود/جلوه اخلاص مطلق
مدیریت شهید آیت الله خامنه ای مبتنی بر «عقلانیت وحیانی» بود و امام شهید بزرگوار ما، بحران‌هایی را مدیریت کردند که هر کدام برای فروپاشی یک نظام کافی بود.
-
زن و مرد بودن مرجع تقلید در فتوا دادن ملاک نیست/پذیرش کامل مرجعیت زنان
نویسنده کتاب «زنان، افتاء و مرجعیت» گفت: شئونی مانند اجتهاد، افتا و تقلید که جزو امور غیر ولایی محسوب می‌شوند مستقل از جنسیت هستند؛ یعنی زن می‌تواند مجتهد شود و دیگران از او تقلید کنند.
-
اجتهاد پویا و حل مسئله موتورسواری زنان/ نقش مرجعیت در بررسی مسائل جدید
مطابق فتوای آیت الله نوری همدانی، اگر زنی با پوشش وقارآمیز و رعایت عفاف اقدام به رانندگی با موتورسیکلت کند، عمل او بر اساس اصل اولیه،جایز است و اشکالی ندارد.
-
مرجعی که سیاست را «وظیفه اخلاقی» می‌انگاشت؛ تقوای فقاهت و مشی صیانت
آیت‌الله خوانساری را باید نماینده «مکتب احتیاط و صیانت» در فقه شیعه دانست و علیرغم تفاوت دیدگاه در بحث ولایت فقیه، رابطه میان امام خمینی و آیت‌الله خوانساری همواره سرشار از تکریم بود.
-
تلاش‌ها در حوزه فقه بدون ترسیم «جغرافیای مواجهه فرهنگی» ناقص است
حمید پارسانیا گفت:شناخت موقعیت فرهنگی ایران در جهان امروز و فهم رقابت‌های تمدنی، نه‌تنها هویت‌بخش است، بلکه یک کنش فعال تاریخی به شمار می‌رود که می‌تواند مسیر آینده را تحت تأثیر قرار دهد.
-
آیت الله مدرسی:قانونگذار باید نسبت مصلحت و رضایت عمومی را در نظر گیرد
آیت الله مدرسی گفت: رضایت عمومی نباید با تبدیل شدن به معیارِ جایگزین شریعت، منجر به «نسخ» یا تضعیف احکام شرعی شود.