۱ آذر ۱۴۰۵، ۱۴:۵۳

شاپور محمدی: مدیریت ۲ جنگ اخیر، توانمندی بومی بازار سرمایه را نشان داد

شاپور محمدی: مدیریت ۲ جنگ اخیر، توانمندی بومی بازار سرمایه را نشان داد

رئیس اسبق سازمان بورس با ارزیابی مثبت عملکرد بازار سرمایه در جنگ ۱۲ روزه و رمضان زیرساخت‌ها، فناوری‌ها و مقررات توسعه‌یافته با اتکا به دانش بومی را از عوامل تاب‌آوری بازار در بحران‌ها دانست.

به گزارش خبرنگار مهر، امروز یکشنبه یکم آذر ۱۴۰۵ در پنل تخصصی «درس‌آموخته‌های بازار سرمایه از شوک‌های اخیر» در دومین روز از دومین همایش سالانه بازار سرمایه ایران، تجربه بازار در جنگ ۱۲ روزه و جنگ رمضان بررسی و بر ضرورت افزایش تاب‌آوری در مواجهه با بحران‌های سیستماتیک، تدوین دستورالعمل‌های عملیاتی، تداوم خدمات حیاتی و تقویت هماهنگی میان نهادهای مالی، سازمان بورس، نظام بانکی و ارکان بازار تأکید شد.

در این پنل شاپور محمدی، رئیس اسبق سازمان بورس و اوراق بهادار و رئیس اسبق پژوهشکده پولی و بانکی بانک مرکزی، امیر بهداد سلامی، مدیر پژوهش، توسعه و مطالعات اسلامی سازمان بورس و اوراق بهادار، وحید رجبیان، معاون کانون نهادهای مالی بازار سرمایه، علیرضا ناصرپور، مدیر یکی از نهادهای مالی بازار سرمایه و حمیدرضا ستوده، رئیس مرکز نظارت بر امنیت اطلاعات بازار سرمایه (مکنا)، به تشریح تجربه دو جنگ اخیر، چالش‌های بازار و راهکارهای مدیریت بحران پرداختند.

تاب‌آوری بازار سرمایه حاصل دانش و زیرساخت‌های بومی است

شاپور محمدی، رئیس اسبق سازمان بورس و اوراق بهادار، با اشاره به تجربه بازار سرمایه در جنگ ۱۲ روزه و جنگ رمضان گفت: بازار سرمایه در هر دو مقطع به‌خوبی مدیریت شد و دستاوردهای قابل توجهی در حوزه تاب‌آوری به دست آورد. این دستاوردها حاصل توانمندی‌های درونی بازار سرمایه است؛ زیرا زیرساخت‌ها، فناوری‌ها و مقررات مورد استفاده در این بازار در طول سال‌های گذشته با اتکا به دانش بومی توسعه یافته‌اند.

وی با اشاره به نقش دولت در تقویت تاب‌آوری بازار سرمایه، عملکرد دولت در دو جنگ اخیر را مثبت ارزیابی کرد و افزود: حمایت‌های مقرراتی و مالی دولت، از جمله اقدامات صندوق توسعه ملی و سایر بخش‌های مرتبط، در مدیریت شرایط بحرانی ارزشمند بود.

محمدی همچنین با تشریح محورهای اصلی پنل به نقش سازمان بورس و ارکان بازار سرمایه در مدیریت بحران، مسئولیت نهادهای مالی و ناشران و اهمیت زیرساخت‌های فناوری اطلاعات و نظام بانکی در تداوم معاملات، تسویه و مبادلات مالی اشاره کرد.

رئیس اسبق سازمان بورس، بازگشایی بازار و فراهم شدن دسترسی سرمایه‌گذاران به منابع مالی را از جمله اقدامات ارزشمند در مدیریت بحران‌های اخیر دانست و ادامه داد: ناشران نیز از طریق تقویت سودآوری، افشای صحیح اطلاعات و اطلاع‌رسانی درباره طرح‌های در حال بهره‌برداری می‌توانند در تقویت اعتماد و امید در بازار سرمایه نقش‌آفرینی کنند.

تداوم فعالیت صندوق‌ها و دسترسی به خدمات بانکی در اولویت بازگشایی بازار

علیرضا ناصرپور، مدیر یکی از نهادهای مالی بازار سرمایه، با تمرکز بر مسئولیت نهادهای مالی و ناشران در شرایط بحرانی گفت: تجربه دو جنگ اخیر نشان داد مدیریت بحران در بازار سرمایه به‌تدریج بهبود یافته است. برای نمونه، در نخستین روز جنگ ۱۲ روزه حدود ۱۸ همت منابع از صندوق‌های درآمد ثابت خارج شد، اما در جنگ رمضان، با وجود گستردگی بیشتر بحران، روند خروج منابع در روزهای بعد به جریان ورود پول تبدیل شد.

وی یکی از مهم‌ترین درس‌آموخته‌های این تجربه را برتری دسترسی محدود اما قابل اتکا به خدمات بازار نسبت به تعطیلی طولانی‌مدت و انباشت تقاضا دانست و افزود: در صورتی که زیرساخت‌های فنی، بانکی و تسویه امکان فعالیت را فراهم کنند، بهتر است صندوق‌های سرمایه‌گذاری حتی از نخستین روز بحران به فعالیت خود ادامه دهند؛ زیرا این اقدام می‌تواند از شکل‌گیری هراس و تنش در بازار جلوگیری کند.

ناصرپور با تأکید بر اینکه بازگشایی بازار تنها در صورت امکان انجام عملیات بانکی و تسویه اثربخش خواهد بود، ادامه داد: خروج منابع در روزهای ابتدایی بحران قابل پیش‌بینی است و نباید موجب نگرانی بیش از اندازه نهادهای مالی شود. از این رو، وجود دستورالعمل‌های مصوب و از پیش تعیین‌شده می‌تواند زمان تصمیم‌گیری را کاهش دهد.

وی درباره ترتیب بازگشایی بخش‌های مختلف بازار سرمایه توضیح داد: در مرحله نخست باید از دسترس‌پذیری شبکه بانکی، سامانه‌های ثبت سفارش و زیرساخت‌های تسویه اطمینان حاصل شود. در مرحله بعد، نمادهای مرتبط با اوراق دولتی و شرکتی، صندوق‌های درآمد ثابت و امکان صدور و ابطال واحدهای سرمایه‌گذاری باید به‌صورت هماهنگ فعال شوند.

ناصرپور افزود: در مرحله بعد می‌توان گواهی‌های سپرده کالایی و صندوق‌های طلا و نقره را بازگشایی کرد و در نهایت، بازگشایی سهام و صندوق‌های سهامی را متناسب با شرایط دارایی‌های پایه در دستور کار قرار داد. تجربه جنگ دوم نشان داد نگرانی‌های مربوط به کشف قیمت در صندوق‌های کالایی را نیز می‌توان با سازوکارهای مناسب مدیریت کرد.

این مدیر نهاد مالی با اشاره به اهمیت مدیریت نقدینگی صندوق‌ها گفت: پیش‌بینی جریان ابطال در افق‌های یک‌روزه، سه‌روزه و هفت‌روزه و همچنین طراحی خطوط اعتباری با همکاری بانک‌های تجاری می‌تواند به مدیریت بهتر منابع کمک کند. علاوه بر این، در شرایط بحرانی باید امکان دسترسی نهادهای مالی به خدمات بانکی و تسویه با ملاحظات ویژه فراهم شود؛ زیرا در برخی مقاطع، با وجود مجوز فعالیت صندوق‌ها، محدودیت‌های دسترسی به خدمات بانکی مانع ارائه کامل خدمات شده بود.

وی با تأکید بر ضرورت تداوم تأمین مالی بنگاه‌ها در شرایط بحرانی ادامه داد: شرکت‌های تأمین سرمایه باید با در نظر گرفتن ریسک نقدشوندگی و توان بازپرداخت ناشران، فعالیت‌های تأمین مالی را به‌طور کامل متوقف نکنند. انتشار اوراق در برخی روزهای جنگ ۱۲ روزه و جنگ رمضان نیز نشان داد امکان تداوم این فعالیت‌ها با رعایت ملاحظات مربوط وجود دارد.

ناصرپور همچنین به ضرورت بازنگری در سازوکارهای مدیریت ریسک کارگزاری‌ها اشاره کرد و گفت: توسعه معاملات مشتقه، اهمیت طراحی نظام جامع مدیریت ریسک را افزایش داده است. تجربه اخیر نشان داد در صورت تداوم روندهای نامطلوب قیمتی، برخی کارگزاری‌ها ممکن بود با فشار مالی سنگینی مواجه شوند؛ از این رو، استفاده از الگوهای معتبر بین‌المللی و طراحی سازوکارهای یکپارچه مدیریت ریسک ضروری است.

سه مولفه تاب‌آوری بازار سرمایه

محمدی در ادامه مباحث پنل، تاب‌آوری بازار سرمایه را متکی بر سه محور حفظ خدمات در زمان بحران، بازیابی پس از بحران و تطبیق‌پذیری دانست و گفت: بازار سرمایه ایران در هر دو جنگ اخیر، با وجود تفاوت در شرایط و سطح خدمات، توانست فعالیت‌های خود را استمرار دهد و پس از بحران نیز به مسیر بازیابی بازگردد. در حال حاضر نیز اصلاح ساختارها، مقررات و فعالیت کمیته‌های تخصصی در راستای افزایش قابلیت تطبیق بازار دنبال می‌شود.

وی انتقال دستاوردها و پیشنهادهای مطرح‌شده در این نشست به سازمان بورس را ضروری دانست و اظهار کرد: نتایج این مباحث می‌تواند با بررسی و تبادل نظر میان بخش‌های مختلف، در برنامه‌های ارتقای تاب‌آوری بازار سرمایه و افزایش آمادگی برای بحران‌های احتمالی مورد استفاده قرار گیرد.

توسعه سامانه معاملات و کاربرد بلاک‌چین در بازار سرمایه

در بخش دیگری از پنل، ظرفیت سامانه معاملاتی برای پاسخگویی به افزایش حجم و ارزش معاملات و همچنین امکان بهره‌گیری از فناوری بلاک‌چین در معاملات و تسویه مورد بحث قرار گرفت.

محمدی در پاسخ به پرسشی درباره توسعه سامانه معاملاتی، محدودیت خرید نرم‌افزارهای خارجی را از جمله ملاحظات این حوزه دانست و توضیح داد که توسعه سامانه بومی معاملات از سال‌ها قبل آغاز شده و سازمان بورس این مسیر را دنبال می‌کند. به گفته وی، برای افزایش توان پردازش نیز نسخه‌های مختلف سامانه معاملات توسعه یافته و تکثیر شده‌اند.

وی با اشاره به اینکه طراحی و توسعه سامانه معاملاتی صرفاً به توان برنامه‌نویسی وابسته نیست، افزود: شناخت فرآیندهای کسب‌وکار و بومی‌سازی آنها نیز اهمیت دارد و نمی‌توان نرم‌افزارهای خارجی را بدون طی مراحل تطبیق با نیازها و فرآیندهای داخلی به کار گرفت.

رئیس اسبق سازمان بورس در توضیح امکان استفاده از بلاک‌چین در بازار سرمایه نیز بر تفاوت ساختاری این فناوری با بورس‌های رسمی تأکید کرد و گفت: بلاک‌چین ظرفیت‌های قابل توجهی دارد، اما بورس‌های رسمی بر سازوکار حراج، مشارکت بازیگران متعدد و کشف قیمت متمرکز استوار هستند؛ در مقابل، بلاک‌چین ساختاری غیرمتمرکز دارد و باید تفاوت ماهیت این دو سازوکار را در نظر گرفت.

محمدی با اشاره به سابقه ورود سازمان بورس به حوزه بلاک‌چین بیان کرد: از سال‌های ۱۳۹۶ و ۱۳۹۷ استفاده از این فناوری در برگزاری مجامع الکترونیک و فرآیندهای رأی‌گیری در سازمان بورس آغاز شد و متناسب با ماهیت هر فعالیت می‌توان از ترکیب سازوکارهای متمرکز و غیرمتمرکز بهره برد.

کد مطلب 7019422

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
  • نظرات حاوی توهین و هرگونه نسبت ناروا به اشخاص حقیقی و حقوقی منتشر نمی‌شود.
  • نظراتی که غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نمی‌شود.
  • captcha